Sterownik st-21 – jak ustawić parametry pracy?

Dla sterownika ST-21 CWU podstawowe parametry to próg załączenia pompy, delta oraz progi wyłączenia. W układzie z buforem i kotłem pelletowym najczęściej sprawdza się ustawienie dolnego czujnika na 75–79°C, a górnego na 59°C. W artykule znajdziesz też informacje o montażu czujników, konfiguracji z obiegami CO oraz typowych błędach.

Czym jest sterownik ST-21 i w jakich wersjach występuje?

ST-21 to regulator z wyświetlaczem LED przeznaczony do sterowania pompą obiegową. W wariancie CO załącza pompę centralnego ogrzewania po osiągnięciu zadanej temperatury i wyłącza ją, gdy kocioł wychłodzi się poniżej tej wartości o ustawioną histerezę. Dzięki temu pompa nie pracuje bez potrzeby, a jej żywotność rośnie.

Wariant ST-21 CWU to uniwersalne urządzenie z dwoma czujnikami temperatury. Steruje pompą ładującą zasobnik ciepłej wody użytkowej lub bufor. Pompa startuje, gdy różnica temperatur między czujnikiem kotła a zbiornika przekroczy ustawioną deltę i jednocześnie temperatura kotła jest wyższa od minimalnego progu załączenia.

Obie wersje mają funkcję antystop, która co około 10 dni uruchamia pompę na 1 minutę. Zabezpiecza to wirnik przed zatarciem po dłuższym postoju. Jest też ochrona antyzamarzaniowa – w wariancie CWU pompa załącza się na stałe, gdy temperatura czujnika kotła lub zbiornika spadnie poniżej 6°C, a wyłącza po osiągnięciu 7°C. W wariancie CO próg ten wynosi 5°C.

Podstawowe dane techniczne obu wersji zebrano w tabeli:

Jak podłączyć czujniki i wyjścia w ST-21?

Montaż regulatora powinna wykonać osoba z doświadczeniem i uprawnieniami. Czujnik temperatury mocuje się do rury lub króćca opaską zaciskową, a następnie izoluje od otoczenia taśmą izolacyjną. Zbyt luźny kontakt z powierzchnią powoduje zawyżone lub zaniżone odczyty.

Czujnik kotła i zbiornika

W wersji CWU oznaczenie T2 odpowiada czujnikowi kotła, a T1 czujnikowi bojlera lub bufora. W instalacjach z buforem czujnik T1 najczęściej umieszcza się w dolnej części zbiornika. Czujnik T2 trafia do górnej części, a w niektórych układach dodatkowy czujnik kotła montuje się w górze bufora razem z czujnikiem sterownika, aby odczyty były spójne.

Wyjście pompy i styk beznapięciowy

Wyjście pompowe ma maksymalne obciążenie 0,5 A, a styk beznapięciowy 1 A. Styk beznapięciowy dobrze współpracuje z wejściem termostatu zewnętrznego w kotle, ale samo zwarcie styku nie uruchomi palnika. Kocioł musi mieć w danym obwodzie zaznaczony termostat zewnętrzny oraz spełnioną histerezę załączenia.

Jak ustawić podstawowe parametry pracy?

W menu głównym ST-21 CWU zmiany podglądu temperatur wykonuje się przyciskami MINUS i PLUS. MINUS pokazuje temperaturę wody w bojlerze, a PLUS temperaturę wody zasilającej na kotle. Najważniejsze pozycje menu przedstawia poniższa lista:

• praca ręczna – testowe załączenie pompy,
• delta załączenia pompy – różnica T2 minus T1,
• próg załączenia – minimalna temperatura kotła,
• próg wyłączenia – temperatura zatrzymania pompy,
• ustawienia fabryczne – powrót do nastaw producenta.

Próg załączenia i delta

Pompa w wersji CWU pracuje, gdy T2 jest wyższa lub równa minimalnemu progowi załączenia oraz różnica T2–T1 przekracza ustawioną deltę. Dla ładowania zasobnika ciepłej wody użytkowej często stosuje się próg załączenia 40–50°C i deltę 5–10°C. Przy buforze próg bywa wyższy, na przykład 50°C.

Histereza i wyłączenie pompy

W wersji CO histerezę ustawia się w zakresie 1–10°C. Decyduje ona o tym, o ile temperatura kotła musi spaść poniżej zadanej, aby pompa się wyłączyła. W wersji CWU wyłączenie następuje, gdy T2 spadnie do wartości T1 lub poniżej progu minimalnego pomniejszonego o 2°C. Pompa zatrzyma się również po osiągnięciu przez T1 temperatury zadanej.

Funkcje antystop i antyzamarzanie

Funkcja antystop działa automatycznie – co około 10 dni pompa uruchamia się na 1 minutę, nawet poza sezonem grzewczym. Ochrona antyzamarzaniowa w ST-21 CWU startuje przy spadku temperatury czujnika kotła lub zbiornika poniżej 6°C. Wtedy pompa pracuje do momentu, aż obieg osiągnie 7°C.

Jak skonfigurować ST-21 z buforem i kotłem pelletowym?

Współpraca z buforem wymaga poprawnego przypisania czujników. Czujnik T1 umieszcza się w dolnej części zbiornika, a T2 w górnej. W praktyce czujnik kotła często trafia do górnej części bufora, tuż obok czujnika sterownika, aby cały układ widział jednolitą temperaturę zasobnika.

Dla typowego bufora o pojemności 500–600 l i budynku o powierzchni około 180–200 m² sprawdza się ustawienie dolnego czujnika na 75–79°C, a górnego na 59°C. Sterowniki TECH zawyżają odczyt o około 1°C, więc realnie odpowiada to zakresowi 80/60°C. Temperatura zadana kotła powinna wtedy wynosić 80°C.

W parametrach kotła warto ustawić histerezy 1/2/2/0 oraz moce 15/6/6 kW. Przy podajniku o wydajności 11 kg/h daje to dawkę około 17 g paliwa na cykl i zużycie około 3,1 kg pelletu na godzinę. Kaloryczność paliwa ustawia się na 17,3 MJ, czyli 4,8 kWh.

Dla obiegów grzewczych zalecany tryb to pompa plus zawór plus regulator pokojowy. Typ regulatora należy ustawić jako termostat zewnętrzny. Krzywe grzewcze dobiera się indywidualnie – dla podłogówki często 30/40°C, a dla grzejników 35/45°C lub 38/50°C. Start pomp najczęściej ustawia się na 35°C.

Przy buforze 600 l najczęściej ustawia się dolny czujnik na 75–79°C, a górny na 59°C. W cieplejsze dni dolną wartość można obniżyć do 70°C, aby ograniczyć straty postojowe.

Jak rozwiązać typowe problemy z rozpalaniem i pompą?

Usterki w układach z ST-21 najczęściej dotyczą braku reakcji palnika na styk beznapięciowy, nadmiernego wzrostu temperatury po wygaszeniu oraz błędnych odczytów czujników. Poniżej opisano sprawdzone sposoby diagnozy.

Kocioł nie odpala mimo działania styku

Jeśli styk beznapięciowy zwiera się, a palnik nie startuje, sprawdź kolejno:

• czy w kotle dla każdego obiegu zaznaczono termostat zewnętrzny,
• czy histereza załączenia kotła wynosi maksymalnie 2°C,
• czy czujnik temperatury wewnętrznej nie pokazuje wartości typu -8°C lub -40°C,
• czy styk podłączono do właściwego obwodu CO1 lub CO2,
• czy wyjście wentylatora nie jest stale pod napięciem mimo wyłączenia.

Częstą przyczyną jest właśnie brak zaznaczonego termostatu zewnętrznego przy regulatorze pokojowym. Kocioł nie rozpali się też, dopóki nie zostanie osiągnięta histereza załączenia na czujniku kotła – ustawienie jej na 2°C zwykle rozwiązuje problem.

Wzrost temperatury po wygaszeniu palnika

Po wyłączeniu palnika i pompy ładującej bufor temperatura kotła potrafi przebić wartość zadaną nawet o 10°C, zwłaszcza gdy nie ma odbioru ciepła. Pomaga obniżenie dolnego czujnika do 70°C, a także podłączenie pompy ładującej bufor do obwodu CO2 w kotle. Wtedy pompa pracuje jeszcze podczas wygaszenia i czyszczenia palnika.

Niektórzy instalatorzy wpinają pompę ładującą bufor w wyjście wentylatora wyciągowego i ustawiają stałą prędkość na 100%. Dzięki temu po zakończeniu palenia pompa schładza kocioł przez cały czas wygaszenia i czyszczenia.

Kalibracja czujników i mostkowanie termika

Błędne odczyty, takie jak -8°C lub -40°C, świadczą zwykle o uszkodzeniu czujnika, przerwie w przewodzie albo poluzowanym zacisku. Warto sprawdzić połączenia i w razie potrzeby skalibrować czujnik kotła lub powrotu na -10°C. Taka korekta ułatwia interpretację wykresów i poprawia współpracę z buforem.

W niektórych instalacjach stosuje się mostkowanie brązowego i niebieskiego przewodu czujnika kotła. Obwód termika działa wtedy jak zabezpieczenie STB przy około 85°C. Tę zmianę powinien jednak wykonać wyłącznie serwisant, ponieważ wpływa ona na bezpieczeństwo kotła.